Drzewo Nitków

Mój pierwszy znany „NITEK” czyli Karol, syn Pawła i Małgorzaty małżonków Nitków, urodził się 1770 r we wsi Kalino parafia Rzgów. Jego żoną była Elżbieta Grochula córka Kacpra i Anny Hyżyckiej ur. 1780 r. przeżyli w związku małżeńskim lat 30. Prowadzili gospodarstwo rolne. Oboje zmarli we wsi Kalino, ona dn. 26 grudnia 1830 r (ceremonię pogrzebową celebrował proboszcz ks. Walenty Tomaszewski), on w dniu 23.08.1842 r o godz. 9 przed południem. Świadkami zejścia byli Dominik Stasiczka włościanin lat 50 i Józef Brdoń włościanin lat 52 obydwaj zamieszkali we wsi Kalino [Akt nr 46] podpisał ks. W. Łukiewski. Karol i Elżbieta mieli czterech synów: najstarszego Pawła, młodszych Marcina, Rocha i najmłodszego Antoniego, który ur. 10.01.1820 r we wsi Kalino i tam też umarł bardzo młodo w dn. 21.01.1820 r. oraz dwie córki: Małgorzatę ur. 1808 r i Konstancję ur. 1811 r.

Drugi syn Marcin ur. 1808 r we wsi Kalino, zawarł związek małżeński w dn. 30.06.1832 r z Magdaleną Sadło córką Franciszka i Marianny ur. i zamieszkałą w tej samej wsi lat 21. Świadkowali im Marcin Płosajski rolnik ze Rzgowa lat 71 i Hieronim Stasiak włościanin z Kalinka lat 52. Zapowiedzi w dn. 03, 10, 17 czerwca bieżącego roku. Ślubu udzielił ks. Michał Mazurkiewicz w Rzgowskim kościele. [akt nr 24]. W Kalinie rodzą się jego synowie, najpierw Wojciech o godz. czwartej po południu dn. 05.04.1834 r, ochrzczony przez ks. Antoniego Jaronka dn. 06.04.1834 r. Światkami są Dominik Stasiczek lat 40 i Piotr Wajder lat 50 obaj gospodarze z Kalina, chrzestni Jakub Czernik ze Rzgowa i Regina Waprzka [akt ur. 40/1834]. Drugi syn Kazimierz urodzony o godzinie ósmej wieczór dn. 01.05.1837 r, a ochrzczony w Rzgowskim kościele dn. 02.05.1837 r przez ks. Ignacego Laręckiego. Świadkami byli Dominik Stasiczek lat 30 i Piotr Wayder lat 60 obaj włościanie z Kalina, a chrzestnymi Antoni Pokorski i Anna Goszkiewicz oboje ze Rzgowa. Kazimierz pracuje jako fornal w Rogowie, bierze ślub dn. 29.09.1863 r w kościele św. Doroty w Mileszkach z Katarzyną Langer wdową po Marcinie zm. 16.01.1859 r, córką Jana i Małgorzaty Baran ur. 1824 r Wiskitno. Córki Marcina i Magdaleny Sadło: Tekla Nitek ur. 25.09.1839 r Kalino i w tym samym dniu ochrzczona w Rzgowskim kościele przez Ignacego Lareckiego zastępcę proboszcza. Chrzestnymi zostali Walenty Grzelka i Marianna Skuczalewicz z Chojnic. Świadkami urodzenia byli: Piotr Wajder lat 70 i Dominik Stasiczek lat 70 obydwaj włościanie z Kalina [akt nr 80]. Następna Marianna ur. 21.07.1842 r Kalino, w obecności świadków Dominika Stasiczka lat 33 włościanin z Kalina i Klemens Chudy lat 34 z Kalina, ochrzczona dn. 22.07.1842 r w kościele Rzgowskim, a chrzestnymi zostali Błażej Kapusta i Marianna Misiowa oboje z Kalina [akt nr 90]. Zmarła jako dziecko dn. 28.08.1842 r o godz. 10 w nocy w tej samej wsi [akt nr 64]. Trzeci syn Stanisław przychodzi na świat w dn. 28.04.1845 r o godz. 6 po południu we wsi Kalino. Świadkami są Piotr Wajder włościanin lat 50 oraz Jan Chudy wyrobnik lat 60, a w dn. 30.04.1845 r w obecności chrzestnych Jana Chudego i Teresy Jach z Kalina zostaje ochrzczony przez ks. W. Łukiewskiego. Umiera w wieku lat 5 dn. 10.04.1850 r o godz. 2 po południu. Żona Magdalena zmarła młodo w wieku 35 lat dn. 13.02.1848 r o godz. 2 po południu, świadkami byli Klemens Chudy lat 31 i Alexy Kuzik lat 55. Zostawiła po sobie owdowiałego męża Marcina [akr nr 26 Kalino]. Marcin Nitek nie jest długo wdowcem, drugą żoną zostaje Tekla Nowicka ur. 1825 r. Ze związku tego przychodzi na świat w Kalinie Marianna dn. 26.01.1851 r o godz. 7 rano i zostaje ochrzczona w Rzgowskim kościele dn. 27.01.1851 r. Chrzestni: Adam Zapieraczyński mieszczanin ze Rzgowa lat 25 i Józefa Janiew [akt nr 10]. Drugi związek Marcina nie trwa jednak długo, bo on sam umiera we wsi Kalino dn. 13.03.1856 r [akt nr 24].

Małgorzata Nitek córka Karola i Elżbiety Grochuli ur. 1808 r Kalinko i zamieszkała w tej samej wsi. W obecności świadków Jana Jańca włościanina z Kalina lat 66 wuja Klemensa i Andrzeja Mejsa włościanina z Kalina lat 30 mającego, zawarła związek małżeński dn. 31.01.1826 r z Klemensem Czechem synem Jacentego i Agaty Klak ur. 1798 r Kalino.

Konstancja córka Karola ur. 1811 r jest służącą w Grodzisku, niezamężna. Rodzi z nieznanego ojca córkę Zofię dn. 11.05.1851 r o godz. 8 rano w Grodzisku, która w tym samym dniu zostaje ochrzczona w Rzgowskim kościele. Chrzestnymi zostają Mateusz Bojanowski i Helena Płoch [akt nr 38].

Roch Nitek ur. 13.09.1817 r w Pałczewie i tam zamieszkuje aż do ślubu z Marianną Wojder, córką Stanisława i Klary Wiesz, urodzonej w grudniu 1821 r w Pałczewie, bierze ślub we wsi Kalinek parafii Kurowickiej dn. 30.01.1838 r. Oboje pracują na swoim gospodarstwie w Pałczewie. Z piątki dzieci tam urodzonych najstarszą jest Agnieszka ur. 31.12.1841 r , ochrzczona 01.01.1842 r w Kurowicach, następna Marianna ur. 14.08.1844 r, chrzest 15.08.1844 r w Kurowicach, syn Walenty ur. 02.07.1851 r, chrzest 02.07.1851 r Kurowice, umiera młodo 03.11.1855 r w Pałczewie, następna córka Antonina ur. 15.06.1854 r, chrzest 15.06.1854 r Kurowice, zmarła 27.10.1855 r w Pałczewie i ostatnia Józefa ur. 07.03.1857 r w Pałczewie, ochrzczona w kościele Kurowickim dn. 08.03.1857 r, wychodzi za Michała Goździewicza syna Pawła i Elżbiety Płasińskiej ur. 1856 r, mieszkają w Łodzi i tam przychodzi na świat w 1897 r córka Genowefa, ochrzczona w parafii św. Krzyża. I tylko tyle wiem o losach rodziny Rocha.

Dużo więcej informacji udało się zebrać o najstarszym synu Karola – Pawle, czyli moim prapradziadku. Urodził się we wsi Kalino parafia Rzgów około 1804 r. Mieszkał we wsi Szymanów parafia Budziszewice, jego pierwszą żoną była Ewa Boczek córka Mikołaja Niebylskiego i Marianny [przy zgonie wpisana Wiktoria] ur. 1794 r Grodzisko [przy zgonie wpisana Wola Rakowa], wdowa po Janie Boczku zm. dn. 14.04.1831 r Grodzisko. [Ewa zmarła 28.11.1857 r Wola Rakowa]. O godzinie drugiej po południu dn. 27.11.1832 r w Grodzisku, parafia Rzgów w obecności świadków Tomasza Waprzka lat 36 włościanin z Kalina i Joachima Przybylskiego lat 28 włościanin z Grodziska zawierają ślub, poprzedzony zapowiedziami w dn. 04, 11 i 18 listopada bieżącego roku. Ceremonii udzielił ks. Michał Mazurkiewicz. [akt ślubu 40/1832]. Oboje najpierw mieszkają we wsi Kalino, prowadzą gospodarstwo rolne i tam w dn. 21.10.1833 r przychodzi na świat Jadwiga, i tego samego dnia chrztu udzielił ks. Michał Mazurkiewicz w kościele Rzgowskim, świadkami byli Walenty Furman lat 39 oraz Andrzej Miś lat 40 obaj gospodarze z Kalina, chrzestnymi zostali Klemens Czech [szwagier Pawła] i Regina Waprzka oboje z Kalina. Pierwszym mężem Jadwigi był Wawrzyniec Łęgowski, a gdy umiera 08.12.1857 r w parafii Rzgów, ponownie Jadwiga wychodzi za mąż dn. 21.11.1858 r Wola Rakowa za Adama Szymańskiego syna Piotra i Marianny Ziółkowskiej urodzonego w roku 1838 w Szynczycach parafia Czarnocin, a zamieszkałego we wsi Wardzyn. Szymańscy ojciec i syn są z zawodu kowalami. Rodzina Szymańskich ma trójkę dzieci, pierwsza dwójka jest urodzona w Wardzynie, a wszyscy zostają ochrzczeni w Kurowickim kościele. Najstarsza Franciszka ur. 18 września 1859 r, ochrzczona dnia dziewiętnastego, a rodzicami chrzestnymi byli Franciszek Bojanowski gospodarz z Wardzyna i Marianna Garnys. Druga córka Marianna ur. 09.września 1861 r, chrzest w dn. 10 br. miesiąca i roku, a rodzicami chrzestnymi zostali Feliks Owczarski kowal z Dalkowa i Józefa Wiruld. Syn Franciszek ur. Wola Rakowa i ochrzczony 01.października 1865 r, rodzice chrzestni to Józef Jarybowski gospodarz z Woli Rakowej i Wiktoria Niebalska.

Karol z żoną Ewą przeprowadzają się do Kolonii Szynczyce prowadząc tam gospodarstwo rolne. Ich drugim dzieckiem jest syn Franciszek ur. 19.09.1836 r w Kolonii Szynczyce parafia Czarnocin, gdzie ojciec Paweł jest czynszownikiem, chrzestnymi zostają Jan Mixa karczmarz i Antonina Szafrańska oboje z Czarnocina, ślub bierze w Kurowickim kościele 17.11.1862 r, a mieszka w Woli Rakowej, jego żoną zostaje Agata Stach córka Dominika i Marianny Kopa ur. ok 1845 r Wola Rakowa. Z Kolonii Szynczyce Karol z Ewą przeprowadzają się do Budziszewic a następnie na Wolę Rakową. Wszystko to dzieje się w latach 1837-1840 (brak dokładnych danych).

Następny syn Pawła, Mateusz ur. 06.09.1841 r Wola Rakowa parafia Kurowice, jest służącym dworskim z folwarku Kotliny. Bierze ślub 22.11.1863 r Wola Rakowa a jego żoną zostaje Marianna Kudrzycka, córka Tomasza i Anastazji Więcław, ur. ok 1843 r Pałczew. Gdy Mateusz umiera w Kotlinach 12.12.1870 r, Marianna powtórnie wychodzi w Kotlinach za mąż dn. 12.10.1871 r za Jakuba Siuto syna Andrzeja i Marianny Badenba ur. 1859 r Dalków. Z pierwszego małżeństwa Marianna ma syna Władysława Nitka ur. 20.01.1865 r Brójce, jego żoną zostaje Rozalia Przybył, córka Michała i Albiny Smorawskiej, zamieszkała w Wiśniowej, biorą ślub 30.06.1890 r w kościele św. Doroty w Mileszkach. Tam małżonkowie zamieszkują do roku 1896 i pracują na gospodarstwie. Rodzi im się córka Genowefa dn. 14.03.1896 r i w tym samym dniu ochrzczona w parafii Mileszki. Chrzestni Aleksander Szrejter i Anna Pliac. Od roku 1897 mieszkają w Łodzi, gdzie przychodzą na świat jeszcze dwie córki. Pierwsze dziecko ur. 01.10.1897 r jest martwe, druga Władysława ur. 13.03.1899 r, ochrzczona w parafii św. Krzyża 15.10.1899 r, a chrzestnymi zostają Leon Fajta i Marcjanna Libot [akt nr 4305].

Wracając do mojego prapradziadka Pawła, mieszkali jakiś czas we wsi Szymanów parafia Budziszewice, ale przeprowadzają się na folwark Brójecki. Gdy kończy lat 50 jego drugą żoną zostaje wdowa Marianna Wojtuś ur. około 1814 r w Pabianicach, córka Michała Fijarskiego i Jadwigi, wdowa po Grzegorzu Wojtusiu zmarłym dn. 15.06.1850 r. Marianna miała wtedy lat 32, więc była dużo młodsza od męża. Z tego małżeństwa rodzi się syn Antoni Nitek (mój pradziadek). Paweł mieszkał wraz z żoną we wsi Wola Rakowa gm. Brójce parafia Kurowice. Tam na pewno w młodych latach wychowywał się ich syn, bo Paweł pracował w majątku Brójce, jako komornik, nie posiadał ziemi. Antoni urodził się 10 maja 1866 roku o godz. drugiej po północy, został ochrzczony w Kurowickim kościele dn.10 maja o godz. drugiej po południu 1866 roku, a jego rodzicami chrzestnymi byli Wawrzyniec Derach gospodarz ze wsi Wola Rakowa i Małgorzata Majchrowna, chrztu udzielił ks. Bartłomiej Kużczyński. Gdy dorosły już Antoni uderza w konkury do panny Makowskiej mieszka z matką już wdową we wsi Chorzęcin.

I tak w dn. 16 lutego1890 roku o godz. 1,30 po południu w obecności światków Zygmunta Balcerka i Józefa Packiego obydwu gospodarzy ze wsi Magdalenka w Będkowskim kościele biorą ślub Antoni Nitek, kawaler lat 24, syn Pawła i Marcjanny zd. Fijarskiej i Rozalia Makowska, panna lat 17, urodzona i zamieszkała w Magdalence, córka Antoniego i Salomei z domu Pawlik. Ślub ten poprzedziły trzy zapowiedzi, ogłoszone w kościołach parafialnych Będkowskim i Chorzęcińskim, dnia 28 stycznia, 9 i 16 lutego bieżącego roku. Pozwolenie rodziców młodej mężatki złożono ustnie. Nowożeńcy oświadczają, że umowa małżeńska między nimi nie była zawarta. Akt ten obecnym przy owych niepiśmiennych został przeczytany. Ślubu udzielił proboszcz Będkowski ks. Feliks Pluciński (akt ślubu nr 12 Magdalenka). Małżonkowie zamieszkali na komornym w Ewcinie u Antoniego Radomskiego. Tam 9 listopada 1892 o godz. 6 rano rodzi się chłopiec z prawowitej żony Rozalii, z domu Makowska. Niemowlęciu temu na Chrzcie Świętym w kościele Będkowskim w dniu 13 listopada 1892 roku dano imię Marcin, a chrzestnymi byli Tomasz Makowski i Ludwika Węgrzynowska. Ceremonię sprawował ten sam ksiądz Feliks Pluciński, który akt sporządził i podpisał, a przeczytał oświadczającemu i świadkom niepiśmiennym (akt urodzenia nr 69 Ewcin). W tym czasie Antoni Nitek jest szewcem, ale kupuje ziemie w Ceniawach (obok sąsiada Ignacego Węgrzynowskiego), stawia albo kupuje lub dzierżawi dom i tam zamieszkuje wraz z rodziną i swoją mamą Marcjanną zd. Fijarską. Niestety rolnicze umiejętności jego są bardzo małe, wręcz tragiczne. Nie zna się na roli a z opowiadania mojego dziadka wynikało, że w polu nie chciało mu się pracować. Zaoranie kawałka pola tak go męczyło, że podczas następnej czynności jaką było bronowanie wsiadał na konia i tak jeździł po polu. We wsi Ceniawy przychodzą na świat następne dzieci Antoniego, w dniu 2 marca 1895 roku o godz.1 z prawowitej jego żony Rozalii z domu Makowskich, wyznania rzymskokatolickiego rodzi się córka. Niemowlęciu temu na Chrzcie Świętym odbytym tego dnia 3 marca 1895 roku o godz. 4 po południu nadano imię Józefa. Rodzicami  chrzestnymi byli Józef Maciaszczyk i Antonina Kujda. Akt ten został przeczytany oświadczającemu i świadkom niepiśmiennym, podpisany przez ks. Feliks Pluciński (akt urodzenia nr 16 Ceniawy). 5 lipca 1897 roku o godz.11 wieczorem ze ślubnej jego żony Rozalii rodzi się syn. Niemowlęciu temu na Chrzcie Świętym w Będkowie odbytym dnia 11 lipca bieżącego roku nadano imię Władysław, a chrzestnymi byli Zygmunt Szymański i Marianna Kijewska. Akt podpisał ks. Feliks Pluciński (akt urodzenia nr 50 Ceniawy).

W osadzie Będków dnia 14 lutego 1900 roku o godzinie 11 rano stawił się 34 letni Antoni Nitek i Ignacy Węgrzynowski lat 28, obaj ziemianie mieszkający we wsi Ceniawy i oznajmili, że dnia 12 lutego bieżącego roku o godzinie 11 umarła w wieku 63 lat matka Antoniego Marcjanna Nitek – wdowa ziemianka, urodzona w mieście Pabianicach, a mieszkająca we wsi Ceniawy, córka zmarłych Michała i matki (nieznanej z domu i imienia), małżonków Fijarskich – w akcie zgonu nazwisko brzmi Fujarska. Po naocznym poświadczeniu zgonu Marcjanny Nitek, akt ten obecnym niepiśmiennym został przeczytany i podpisany przez ks. Alfonsa Trepkowskiego (akt zgonu nr 6 Ceniawy).

Następna córka Antoniego urodziła się we wsi Ceniawy w dniu 5 października 1901roku o godz.7 wieczorem z prawowitej jego żony  Rozalii z Makowskich. Niemowlęciu temu nadano na Chrzcie Świętym odbytym dnia 9 października bieżącego roku imię Władysława, a rodzicami chrzestnymi byli Franciszek Latocha i Ewa Kijewska. Akt ten  przeczytał oświadczającemu i świadkom niepiśmiennym i podpisał ks. Alfons Trepkowski (akt urodzenia nr 80 Ceniawy). We wsi Ceniawy w dniu 9 grudnia 1903 roku o godz.6 po południu ze ślubnej małżonki  Rozalii rodzi się kolejna córka. Niemowlęciu temu dano na Chrzcie Świętym dokonanym dnia 13 grudnia bieżącego roku o godz. 10 rano imię Waleria, a chrzestnymi byli Jan Bąk i Antonina Błoch. Akt sporządził i przeczytał oświadczającemu i świadkom niepiśmiennym, oraz podpisał ks. Alfons Trepkowski (akt urodzenia nr 113 Ceniawy). Także w Ceniawach dnia 26 lipca 1906 roku o godzinie jedenastej wieczór rodzi się trzeci syn Antoniego i Rozalii. Dziecięciu temu na Chrzcie Świętym w Będkowie dnia 29 lipca bieżącego roku odbytym nadane zostało imię Ignacy, a rodzicami chrzestnymi byli Andrzej Rybak i Józefa Połeć. Akt podpisał ks. Alfons Trepkowski (akt urodzenia nr 70 Ceniawy napisany w języku polskim – wszystkie poprzednie akta są w języku rosyjskim). W Ceniawach dnia 18 listopada 1911 roku przychodzi na świat kolejna córka małżeństwa Nitków – Ewa, chrzestnymi byli Kazimiera Szulc i Andrzej Rybak. Ceremonię chrztu prowadził ks. Michał Rozwadowski. W 1912 roku Antoni Nitek wraz z całą rodziną przeprowadza się do Drzazgowej Woli i zamieszkują na komornym u Franciszka Pipińskiego. Jest to spowodowane tym, iż na skutek nadużywania alkoholu traci ziemię i dom w Ceniawach. Mój dziadek Marcin o swoim ojcu Antonim mówił zawsze tak: „mój ojciec był bardzo religijny, wychodził z domu w niedzielę do kościoła, a wracał w środę z gospody Będkowskiej”.

Dnia 28 lipca 1913 roku już w Drzazgowej Woli Rozalia rodzi córkę, której nadano imię Zofia, a chrzestnymi zostają Paulina Malkowska i Piotr Pipiński. Chrztu udzielił ks. Michał Rozwadowski, który akt ten niepiśmiennym przeczytał i sam podpisał.  Antoni niestety mało dba o rodzinę. Robi długi bo alkohol kosztuje, a pieniędzy nie zarabia. Wszystkie dzieci idą na służbę lub pracują we dworze. Józefa jest służącą u dziedzica w Drzazgowej Woli. Mój dziadek Marcin chodzi do szkoły. Kończy tylko dwie klasy, bowiem brak pieniędzy już jest w domu odczuwalny. Ponieważ jest chłopakiem pojętnym, dziedzic wysyła go do terminu by uczył się zawodu murarza.

Wracam jednak do historii mojej wsi i do opowiadań mojego dziadka. Jest rok 1900 mój dziadek ma lat 8, a dziedzicem majątku jest p. Ignacy Balicki.. Analfabetyzm na wsiach jest ogromny, ale to dotyczy całego zaboru rosyjskiego. We wsi, gdzie mieszkają chłopi pojawiają się obcy ludzie. Mężczyźni przebrani często za żebraków próbują nieść kaganek oświaty na wieś. Opowiadają o innych krajach, o wolnej Polsce, wnoszą ducha patriotyzmu w sercach chłopów. Oczywiście, że przychodzą też szpiedzy rosyjscy i nieufność jest wielka. Przed pierwszą wojną światową wszystko się nasila. Armia rosyjska potrzebuje rekrutów. Dziadek Marcin dostaje się w ręce żołdaków rosyjskich, ale dziedzic Pietraszewski poświadcza za niego i wykupuje go dając łapówkę, ponieważ jest już wtedy cenionym murarzem. Potrafi nie tylko budować domy z cegły, ale i z kamienia, stawia piece, kryje dachy, brukuje, pracuje też na roli. Jest po prostu dziedzicowi potrzebny. Dostaje od niego wiele książek murarskich, czyta, studiuje rysunki i uczy się sam jak być dobrym murarzem i zdunem. Bez tej wiedzy wykonywanie tych skomplikowanych prac nie byłoby możliwe.

W roku 1915 w Drzazgowej Woli umiera żona Antoniego Rozalia z domu Makowska. Drugą żoną Antoniego poślubioną dnia 29.01.1917 r w kościele Będkowskim zostaje Łucja Rytych, córka Piotra i Katarzyna (nieznanego nazwiska) urodzona w Żywocinie dnia 04.11.1888 r. Małżonkowie przeprowadzają się z Woli Drzazgowej do Ceniaw i tam rodzi się ich córka Stanisława dnia 01.06.1917 r i umiera po 20 dniach. Kolejna córka przychodzi na świat dnia 03.05.1918 r w Ceniawach. Na imię jej Stefania. W tym samym dniu zostają zameldowani w Tomaszowie Mazowieckim na ul. Nowowiejskiej 6/7 (dane z akt meldunkowych Tomaszowa Mazowieckiego). Tam rodzi się ich syn Wacław dnia 27.10.1919 r. Jako dorosły mężczyzna mieszka do 07.11.1949 r we wsi Bąki gmina Ożarów. Od dnia 27.10.1952 posiada meldunek w Tomaszowie Mazowieckim na ul. Mireckiego 6.

Dnia 08.10.1927 r w Tomaszowie Maz. na świat przychodzi kolejna córka Antoniego i Łucji – Krystyna zamieszkała od 22.08.1945 r na ul. Mireckiego 6 w Tomaszowie Maz. Antoni od 06.08.1932 do 06.08.1936 r mieszka w Warszawie na ul. Madalińskiego 33. Wraca do Tomaszowa i tam umiera dn. 01.04.1939 r. Łucja od dn. 03.05.1918 r do 22.08.1945 r mieszka w Tomaszowie na ul. Neulaudkicie 27 (prawdopodobnie niemiecka nazwa ulicy) zaś od dnia 22.08.1945 ma meldunek razem z córką Krystyną na ul. Mireckiego 6.